Paweł Skibiński e-mail(Inicie sesión)

Contenido principal del artículo

Autores/as

Paweł Skibiński e-mail(Inicie sesión)

Resumen

853

Aunque el Papa no fue un político, el pontificado de Juan Pablo II tuvo su aspecto político. Para definir esa dimensión de su pontificado mencionaremos cuatro elementos esenciales: a) el impacto papal en la política de los Estados; b) su participación en la formación de las relaciones internacionales; c) el impacto de Juan Pablo II en el desarrollo de la libertad religiosa; y d) la inspiración religiosa personal de los políticos. El papa polaco influyó especialmente en el inicio del proceso de desmantelamiento del bloque soviético después de 1989 y en la naturaleza pacífica de estos cambios.

Palabras clave

Juan Pablo II, Comunismo, libertad religiosa, relaciones internacionales

Referencias

Ediciones de las fuentes

Andrew, Christopher y Wasilij Mitrochin, Archiwum Mitrochina [El archivo de Mitrochin], t. 1: KGB w Europie i na Zachodzie [El KGB en Europa y en Occidente], Warszawa, 2001 y t. 2: KGB i świat [El KGB y el mundo], Poznań, 2006.

Friszke, Andrzej y Marcin Zaremba, Wizyta Jana Pawła II w Polsce. 1979. Dokumenty KC PZPR i MSW [La visita de Juan Pablo II a Polonia. 1979. Documentos del Comité Central del PZPR y del Ministerio del Interior], Warszawa, 2005.

Grajewski, Andrzej (ed.), Papież musiał zginąć. Wyjaśnienia Ali Agcy [El papa tuvo que morir. Explicaciones de Ali Agca], Katowice, 2011.

Grajewski, Andrzej (ed.), Sprawy, które toczą się w Polsce, mają znaczenie światowe. Niepublikowane przemówienie Jana Pawła II do Rady Głównej Episkopatu Polski, Jasna Góra, 5 czerwca 1979 r. [Las cosas que ocurren en Polonia son de importancia mundial.

Discurso inédito de Juan Pablo II ante el Consejo Episcopal Polaco, Jasna Góra, 5 de junio de 1979], Częstochowa 2019.

Grajewski, Andrzej, «Ważne źródło. Wokół raportu gen. Witalija Fedorczuka» [Una fuente importante. Alrededor del informe del gen. Vitalij Fedorchuk] en Przegląd Wschodni, 14 (2016/2/54), pp. 423-441.

Grajewski, Andrzej y Michał Skwara, Agca nie był sam. Wokół udziału komunistycznych służb specjalnych w zamachu na Jana Pawła II [Agca no estaba solo. En torno a la participación de los servicios secretos comunistas en el atentado de Juan Pablo II], Katowice, 2015.

Hałagida, Igor, «Raport Departamentu iv msw dotyczący katolickich obchodów milenium chrztu Rusi w Polsce w 1988 r.» [Informe del Departamento iv del Ministerio del Interior sobre la celebración católica del milenio del bautismo de Rus en Polonia en 1988], en Aparat represji w Polsce Ludowej w latach 1944-1989, 1 (2008), pp. 408-437.

Juan Pablo II, Pielgrzymki do Ojczyzny 1979-2002. Przemówienia. Homilie [Peregrinaciones a la Patria 1979-2002. Discursos. Homilías], ed. Jerzy Poniewierski, Kraków, 2005.

Juan Pablo II, Pamieć i tożsamość, Lublin 2005 (ed. español: Memoria e identidad, Barcelona, 2005).

Raina, Peter, Arcybiskup Dąbrowski. Rozmowy watykańskie [El arzobispo Dabrowski. Las conversaciones en el Vaticano], Warszawa, 2008.

Raina Peter (ed.), Wizyty apostolskie Jana Pawła II w Polsce. Rozmowy przygotowawcze Watykan - PRL - Episkopat [Visitas apostólicas de Juan Pablo II a Polonia. Charlas preparatorias Vaticano - PRL - Episcopado], Warszawa, 1997.

Memorias

Allen, Richard Vincent, «Pope John Paul II, Ronald Reagan and the Collapse of Communism: An Historic Confluence», en Douglas E. Streusand y otros (ed.), The Grand Strategy that won the Cold War: Architecture of Triumph, Lanham, 2016, pp. 147-159.

Camara, Helder, «What would Saint Thomas Aquinas, the Aristotle commentator, do if faced with Karl Marx?», en The Journal of Religion, 58 (1978), pp. 174-182. https://doi.org/10.1086/jr.58.41575989

Casaroli, Agostino, Pamiętniki. Męczeństwo cierpliwości, Warszawa, 2001 (ed. original: Il martirio della pazienza : la Santa Sede e i paesi comunisti (1963-89), Torino, 2000).

Gromyko, Andréi, Memoirs, New York, 1990.

Wołowski, Paweł y Katarzyna Korzeniewska, Jak służąc Panu Bogu przechytrzyć KGB? Rozmowy z twórcami «Kroniki Kościoła Katolickiego na Litwie» [¿Sirviendo a Dios Nuestro Señor, cómo burlar a la KGB? Entrevistas con los autores de la «Crónica de la Iglesia Católica en Lituania»], Warszawa, 2006.

Artículos

Corley, Felix, «Soviet reaction to the election of Pope John Paul II», en Religion, State and Society, 22 (1994/1), pp. 37-64. https://doi.org/10.1080/09637499408431622

Grajewski, Andrzej, «Kardynałowie Stefan Wyszyński i Agostino Casaroli. Dwie osobowości i dwie koncepcje polityki wschodniej Watykanu» [Los cardenales Stefan Wyszyński y Agostino Casaroli. Dos personalidades y dos conceptos de la política oriental del Vaticano], en Studia Prymasowskie, 3 (2009), pp. 51-79.

Grajewski, Andrzej, «Milenium Chrztu Rusi. Moskwa, Jan Paweł II i wolność religijna » [El Milenio del Bautismo de la Rus. Moscú, Juan Pablo II y la libertad religiosa], en Biuletyn IPN, 6 (2018/151), pp. 127-136;.

Grajewski, Andrzej, Trzy przełomy. Pielgrzymki Jana Pawła II do Polski w latach 1979, 1983 i 1987 [Tres avances. Peregrinaciones de Juan Pablo II a Polonia en 1979, 1983 y 1987] (texto inédito de la intervención del autor durante la conferencia organizada por la Agencia Informativa Católica [KAI], Varsovia, 9 de octubre 2020).

Grajewski, Andrzej, «Wybór papieża i kontratak Imperium» [Elección del papa y contraataque del Imperio] en Biuletyn IPN, 10 (2018/155), pp. 61-71.

Larios Mengotti, Gonzalo ««El amor es más fuerte». Alcances políticos de la visita de Juan Pablo II en Chile», en Zdzisław Struzik y Paweł Skibiński (eds.), «Puerta hacia la libertad». IIi peregrinación de Juan Pablo II a Polonia, Varsovia, 2012, pp. 69- 78.

Mendoza Jr., Amado, «'People Power' in the Philippines, 1983-86», en Adam Roberts, Timothy Garton ASH (eds.), Civil Resistance and Power Politics: The Experience of Non-violent Action from Gandhi to the Present, Oxford, 2009, pp. 179-196.

Orłowski, Tomasz, Dyplomacja papieska w imię pokoju na świecie [La diplomacia papal en nombre de la paz mundial], en Dominika Żukowska-Gardzińska (ed.), Jan Paweł II. Miara wielkości człowieka [Juan Pablo II. La medida de su tamaño humano], Warszawa, 2020, pp. 159-181.

Paczkowski, Andrzej, «Rozwiać iluzje klerykałów. Sowieccy analitycy o Polsce i Papieżu» [Para disipar las ilusiones de los clericalistas. Los analistas soviéticos sobre Polonia y el papa], en Więź, 7 (2000), pp. 101-110.

Pérez-Rayón, Nora, «Juan Pablo II y México. ¿Una relación especial en el contexto mundial?», en Intersticios Sociales, 9 (2015), pp. 3-33. https://doi.org/10.55555/IS.9.78

Skibiński, Paweł, «Cele polityki władz komunistycznych w Polsce wobec Stolicy Apostolskiej do roku 1978» [Objetivos de la política de las autoridades comunistas de Polonia hacia la Santa Sede hasta 1978], en Glaukopis, 33 (2016), pp. 333-346.

Skibiński, Paweł, «Jan Paweł II a komunizm» [Juan Pablo II y el comunismo], en Marek Kornat y Rafał Łatka (ed.), Polskie wizje i oceny komunizmu [Visiones y evaluaciones polacas del comunismo], Warszawa, 2020, pp. 217-236.

Skibiński, Paweł, «Kardynał Karol Wojtyła a opozycja polityczna» [El cardenal Karol Wojtyła y la oposición política], en Rafał Łatka (ed.), Księża dla władzy groźni. Duchowni współpracujący z opozycją 1976-1989 [Los sacerdotes peligrosos para el poder comunista. El clero cooperando con la oposición, 1976-1989], Warszawa, 2019, pp. 69-81.

Skibiński, Paweł, «Zmiana kierunku polityki wschodniej Stolicy Apostolskiej przez Jana Pawła II i upadek komunizmu w Europie Środkowej i Wschodniej» [El cambio de dirección de la política oriental de la Santa Sede por Juan Pablo II y la caída del comunismo en Europa central y oriental], en Dominika Żukowska-Gardzińska (ed.), Jan Paweł II. Miara wielkości człowieka [Juan Pablo II. La medida de su tamaño humano], Warszawa, 2020, pp. 219-233.

Zięba, Maciej, «Jan Paweł II - budowanie społeczeństwa obywatelskiego» [Juan Pablo II - la construcción de la sociedad civil], en Dominika Żukowska-Gardzińska (ed.), Jan Paweł II. Miara wielkości człowieka [Juan Pablo II. La medida de su tamaño humano], Warszawa 2020, pp. 183-204.

Żaryn, Jan, «Stosunki państwo - Kościół w czasach posługiwania biskupiego Jana Jaroszewicza (1963-1980)» [Relaciones entre el Estado y la Iglesia en la época del servicio del obispo Jan Jaroszewicz (1963-1980)] en Kieleckie Studia Teologiczne, 4 (2005), pp. 263-286.

Libros

Bedeschi, Giuseppe, La prima Republica (1946-1993): Storia di una democrazia difficile, Soveria Mannelli, 2013.

Bautista, Julius, «The Rebellion and the Icon: Holy Revolutions in the Philippines», Asian Journal of Social Science, 34 (2006/2), pp. 291-310. https://doi.org/10.1163/156853106777371166

Buttiglione, Rocco, Myśl Karola Wojtyły, Lublin, 2010 (ed. original Il pensiero di Karol Wojtyla, Milano, 1982).

Chenaux, Philippe, L'ultima eresia: La Chiesa cattolica e il comunismo da Lenin a Giovanni Paolo II (1917-1989), Roma, 2011.

Chenaux, Philippe, Paolo vi, Roma, 2016.

CLARK, Martin, Współczesne Włochy. 1871-2006, Warszawa, 2009 (3ª ed. original: Modern Italy, 1871 to Present, Oxford, 2008).

Dzwonkowski SAC, Roman, Religia i Kościół katolicki w ZSRS 1917-1991 [La religión y la Iglesia católica en la URSS 1917-1991], Lublin, 2010.

Grajewski, Andrzej, Kompleks Judasza [El complejo de Judas], Poznań, 1999.

Guerriero, Elio y Marco Impagliazzo (eds.), Najnowsza historia Kościoła. Katolicy i kościoły chrześcijańskie w czasie pontyfikatu Jana Pawła II (1978-2005), Kraków, 2006 (ed. original: Storia della Chiesa, xxvi, I cattolici e le Chiese cristiane durante il pontificato de Giovanini Paolo II (1978-2005), Milano, 2006).

Hałagida, Igor, Między Moskwą, Warszawą i Watykanem. Dzieje Kościoła greckokatolickiego w Polsce w latach 1944-1970 [Entre Moscú, Varsovia y el Vaticano. La historia de la Iglesia católica griega en Polonia (1944-1970)], Warszawa, 2013.

Heller, Michaił y Aleksandr Niekricz, Utopia u władzy. Historia Związku Sowieckiego [Utopía en el poder. Historia de la Unión Soviética], t. 2: Od potęgi do upadku [Del poder a la caída], Poznań, 2016.

Kengor, Paul, Papież i prezydent [El papa y el presidente], Warszawa 2018 (ed. original:A Pope and a President: John Paul II, Ronald Reagan, and the Extraordinary Untold Story of the 20th Century, Wilmington, 2017).

Kindziuk, Milena, Kardynał Józef Glemp. Ostatni taki prymas [El cardenal Joseph Glemp. El último de estos primados], Warszawa, 2010.

Kowal, Paweł, Testament Prometeusza. Źródła polityki wschodniej IIi Rzeczypospolitej [El testamento de Prometeo. Fuentes de la política oriental de la Tercera República Polaca], Warszawa/Wojnowice, 2018.

Kucharski, Wojciech, Komuniści i Watykan: polityka komunistycznej Polski wobec Stolicy Apostolskiej 1945-1974 [Los comunistas y el Vaticano: La política de la Polonia comunista hacia la Santa Sede 1945-1974], Warszawa, 2019.

Lecomte, Bernard, Prawda zawsze zwycięży. Jak Papież pokonał komunizm, Warszawa, 1997 (ed. original: La Vérité l'emportera toujours sur le mensonge: comment le pape a vaincu le communisme, Paris, 1991; ed. española: Cómo el Papa venció al comunismo: la verdad triunfa siempre, Madrid, 1992).

Łatka, Rafał, Episkopat Polski wobec stosunków państwo - Kościół i rzeczywistości społecznopolitycznej PRL (1970-1989) [El Episcopado de Polonia y su postura hacia las relaciones entre el Estado y la Iglesia y la realidad sociopolítica de la República Popular de Polonia (1970-1989)], Warszawa, 2019.

Mikrut, Jan (ed.), La Chiesa cattolica e il comunismo in Europa centro-orientale e in Unione Sovietica, San Pietro in Cariano, 2016.

Mikrut, Jan (ed.), La Chiesa cattolica in Unione Sovietica. Dalla Revoluzione del 1917 alla Perestrojka, San Pietro in Cariano, 2017.

Nowak, Andrzej «Przełom. I pielgrzymka Ojca św. i jej znaczenie w dziejach naszego kraju» [Un gran avance. Y la peregrinación del Santo Padre y su significado en la historia de nuestro país], en Czas przemian 1979-1989. Znaczenie pierwszych trzech pielgrzymek Jana Pawła II do Ojczyzny [Tiempo de los cambios 1979-1989. La importancia de los tres primeros peregrinajes de Juan Pablo II a la Patria], ed. Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego, Warszawa, 2009.

Morozzo della Rocca, Roberto, Tra Est e Ovest. Agostino Casaroli diplomatico vaticano, Milano, 2014.

Orlandis, José, Kościół katolicki w drugiej połowie xx wieku, Radom, 2006 (ed. original: La Iglesia católica en la segunda mitad del siglo xx, Madrid, 1998).

Riccardi, Andrea Il «partito romano». Politica italiana, Chiesa cattolica e Curia romana da Pio xII a Paolo vi, Brescia, 2007.

Riccardi, Andrea, Jan Paweł II. Biografia, Częstochowa, 2014 (ed. original: Giovanni Paolo II: la biografía, Milano, 2011).

Roszkowski, Wojciech, Półwiecze: historia polityczna świata po 1945 roku [Medio siglo: historia política del mundo después de 1945], Warszawa, 2005.

Signifredi, Massimiliano, Giovanni Paolo II e la fine del comunismo. La transizione in Polonia (1978-1989), Milano, 2013.

Skibiński, Paweł (eds.), Czterdziestolecie wyboru Karola Wojtyły na papieża. Czy pontyfikat Jana Pawła II zmienił świat? [Cuarenta años después de la elección de Karol Wojtyła como papa. ¿Cambió el mundo el pontificado de Juan Pablo II?], Warszawa, 2018.

Skibiński, Paweł, Odnowa tej ziemi. I Pielgrzymka Jana Pawła II do Polski, czerwiec 1979 [La renovación de esta tierra. La primera peregrinación de Juan Pablo II a Polonia en junio de 1979], Warszawa, 2020.

Spengla, Vidas, The Church, the Kronika, and the KGB web, Vilnius, 2002.

Stehle, Hans-Jakob, Tajna dyplomacja Watykanu: papiestwo wobec komunizmu (1917- 1991) [La diplomacia secreta del Vaticano: el papado y el comunismo (1917-1991)], Warszawa, 1993 (ed. original: Geheimdiplomatie im Vatikan. Die Päpste und die Kommunisten, Zürich, 1993).

Streikus, Arunas, Antykościelna polityka władzy sowieckiej na Litwie (1944-1990) [La política antieclesiastica de las autoridades soviéticas en Lituania (1944-1990)], Kraków, 2010.

Svoboda, Bohumil, Kardynał Frantisek Tomasek w boju z reżimem komunistycznym (1965- 1989) [El cardenal Frantisek Tomasek en la lucha contra el régimen comunista (1965-1989)], Kraków, 2013.

Szajkowki, Bogdan, Next to God... Poland: Politics and Religion in contemporary Poland, London, 1983.

Weigel, George, Boży wybór, Kraków, 2006 (ed. original: God's Choice: Benedict xvi and the Future of the Church, New York, 2006; ed. española: La elección de Dios: Benedicto xvi y el futuro de la Iglesia, Madrid, 2006).

Weigel, George, Kres i początek, Papież Jan Paweł II - zwycięstwo wolności, ostatnie lata, dziedzictwo, Kraków, 2012 (ed. original: The End and the Beginning: Pope John Paul II- -The Victory of Freedom, the Last Years, the Legacy, Nueva York, 2010; ed. española: Juan Pablo II: el final y el principio, Barcelona, 2011).

Weigel, George, Ostateczna rewolucja. Kościół sprzeciwu a upadek komunizmu, Poznań, 1995 (ed. original: The Final Revolution: the Resistance Church and the Collapse of Communism, Oxford, 2003).

Weigel, George, Świadek nadziei. Biografia papieża Jana Pawła II, Kraków, 2002 (ed. original: Witness to Hope: The Biography of Pope John Paul II, New York, 1999; ed. española: Biografía de Juan Pablo II: Testigo de la esperanza, Barcelona, 1999).

Wójcik, Paweł, Il governo e la Chiesa in Polonia di fronte alla diplomazia vaticana (1945- 1978), San Pietro in Cariano, 2016.

Żaryn, Jan, Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1945-1989) [La historia de la Iglesia catolica en Polonia (1945-1989)], Warszawa, 2003.

Żaryn, Jan, Kościół w PRL [La Iglesia en la Polonia comunista], Warszawa, 2004.

Métricas





Search GoogleScholar




Detalles

Detalles del artículo

Sección
Historiografía y bibliografía